ଶ୍ରୀଜୟଦେବଙ୍କ ସାଧନା ପୀଠ ଦଶାବତାର ମଠ ଯେଉଁଠି ଦଶାବତାରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ କବି
ଗୀତଗୋବିନ୍ଦର ରଚୟିତା ମହାକବି ଶ୍ରୀଜୟଦେବଙ୍କ ସାଧନାର ଅନ୍ୟତମ ପୀଠସ୍ଥଳୀ ହେଉଛି ଐତିହାସିକ ଦଶାବତାର ମଠ। ଶ୍ରୀଜୟଦେବ ଏଠାରେ ଧ୍ୟାନ ଅବସ୍ଥାରେ ଶ୍ରୀରାଧା ମାଧବଙ୍କ ଅପ୍ରାକୃତ ଲୀଳା ସହ ଭଗବାନଙ୍କ ଦଶାବତାର ରୂପ ସଂଦର୍ଶନ କରିଥିବା ଜନଶ୍ରୁତି ରହିଛି।
ନାମର ସାର୍ଥକତା
ମଠ ପରିସରରେ ଦଶାବତାର ବିରାଜମାନ କରୁଥିବାରୁ ଏହାର ନାମ “ଦଶାବତାର ମଠ” ରଖାଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ମଠ ପରିସରରେ ତିନି ଅବତାର ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି।
ମଠର ଇତିହାସ
ସମ୍ଭବତଃ ଶ୍ରୀଜୟଦେବଙ୍କ ପରେ କୌଣସି ରାମାନନ୍ଦୀ ଭକ୍ତ ଏହି ମଠକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ମହନ୍ତ ରୂପେ ମଠର ସେବା, ପୂଜା ଓ ପରିଚାଳନା ଦାୟିତ୍ୱ ବହନ କରି ଆସୁଥିଲେ।
ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ତତ୍କାଳୀନ ଆଶ୍ରମ ତଥା କୁଡ଼ିଆ ଘରକୁ ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଜୟଦେବଙ୍କ ଅନୁଗାମୀମାନେ ମଠର ରୂପ ଦେଇଥିଲେ।
ପରିଚାଳନାର ପରିବର୍ତ୍ତନ
୧୯୦୪ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୧୧ ତାରିଖ ଠାରୁ ଦଶାବତାର ମଠର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିଚାଳନା ଓ ସେବା ପୂଜା କରିବାର ଅଧିକାର ବଡ଼ଛତା ମଠ ଅଧୀନକୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲା।
ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହି ପବିତ୍ର ପୀଠ ଶ୍ରୀଜୟଦେବଙ୍କ ସାହିତ୍ୟ ଓ ଭକ୍ତି ପରମ୍ପରାର ଜୀବନ୍ତ ସାକ୍ଷୀ ଭାବେ ରହିଛି। ଦୂରଦୂରାନ୍ତରୁ ଭକ୍ତ ଓ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରେମୀମାନେ ଏଠାକୁ ଆସି ଶ୍ରୀଜୟଦେବଙ୍କ ସ୍ମୃତିକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଛନ୍ତି।
