ଶରଣକୂଳ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲଡୁବାବା

୧. ହରି-ହରଙ୍କ ସମନ୍ୱୟ (Divine Identity)

ଶରଣକୂଳର ଲଡୁବାବା କେବଳ ଶିବ ନୁହନ୍ତି, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ହରି (ବିଷ୍ଣୁ) ଏବଂ ହର (ଶିବ) ଙ୍କର ଏକ ସମନ୍ୱିତ ରୂପ । ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଶ୍ରୀ ଲିଙ୍ଗରାଜ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଭଳି ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବ ଏବଂ ଶୈବ ସଂସ୍କୃତିର ମିଳନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ମନ୍ଦିରର ସମସ୍ତ ନୀତିକାନ୍ତି, ପୂଜାପଦ୍ଧତି ଏବଂ ପର୍ବପର୍ବାଣି ପ୍ରଭୁ ଲିଙ୍ଗରାଜଙ୍କ ରୀତିନୀତି ସହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାନ ।

୨. ପ୍ରବାଦ ଓ ପୌରାଣିକ କଥା (The Mythological Story)

ଲଡୁବାବା ପ୍ରକଟ ହେବା ପଛରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଲୋକକଥା ରହିଛି:

ଅନେକ ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ବେ ଶରଣକୂଳ ଅଞ୍ଚଳଟି ଏକ ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ ଜଣେ ଗୋପାଳ (ଗାଈ ଜଗୁଆଳି)ର ଏକ ସୁନ୍ଦରୀ ଗାଈ ପ୍ରତିଦିନ ସେହି ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରକୁ ଚାଲିଯାଉଥିଲା । ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା, ଗାଈଟି ଯେତେବେଳେ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଫେରୁଥିଲା, ତାର ଓଲ୍ହାରେ ଟୋପାଏ ହେଲେ ବି କ୍ଷୀର ରହୁନଥିଲା ।

ଏହାର ରହସ୍ୟ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଦିନେ ଗୋପାଳ ଗାଈ ପଛେ ପଛେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲା । ସେ ଦେଖିଲା ଯେ ଗାଈଟି ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ଠିଆ ହୋଇଛି ଏବଂ ତାର ଓଲ୍ହାରୁ କ୍ଷୀର ଆପେ ଆପେ ଗୋଟିଏ ପଥର ଉପରେ ଅଜାଡ଼ି ହୋଇ ପଡ଼ୁଛି । ଗୋପାଳ ଏହା ଦେଖି ଚକିତ ହେଲା ଏବ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଏ ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲା । ପରେ ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ଜଙ୍ଗଲ ସଫା କରାଯିବା ପରେ ଏକ ସ୍ୱୟଂଭୂ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଉଦ୍ଧାର ହେଲେ । ସେହିଦିନଠାରୁ ସେଠାରେ ପୂଜା ଅର୍ଚ୍ଚନା ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏକ ଭବ୍ୟ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରାଗଲା ।

୩. ସାମାଜିକ ସମାନତାର ପ୍ରତୀକ

ଲଡୁବାବା ମନ୍ଦିରର ଏକ ବଡ଼ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି, ଏଠାରେ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଅଣ-ବ୍ରାହ୍ମଣ ବା ସେବାୟତମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ପୂଜା ଓ ନୀତିକାନ୍ତି ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତି । ଏହା ସମାଜରେ ଜାତିଗତ ଭେଦଭାବ ଦୂର କରି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସମାନତାର ଏକ ବଡ଼ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଆସିଛି ।

୪. ମନ୍ଦିରର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବଦେବୀ ଓ ପର୍ବପର୍ବାଣି

ମନ୍ଦିର ବେଢ଼ା ମଧ୍ୟରେ ମା’ ଦୁର୍ଗା, ଦଶମହାବିଦ୍ୟା, ନବଗ୍ରହ, ଶ୍ରୀରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏବଂ ମାତା ସୀତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ବିଗ୍ରହ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି । ଏଠାରେ ମହା ଶିବରାତ୍ରି (ଜାଗର ମେଳା) ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପର୍ବ ଭାବେ ପାଳିତ ହୁଏ, ଯେଉଁଠି ହଜାର ହଜାର ଭକ୍ତ ମହାଦୀପ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ରୁଣ୍ଡ ହୁଅନ୍ତି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପବିତ୍ର ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ହଜାର ହଜାର ବୋଲବମ୍ କାଉଡ଼ିଆ ପାଦରେ ଚାଲି ଚାଲି ଆସି ବାବାଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ଜଳାଭିଷେକ କରିଥାନ୍ତି ।

ବିଶେଷ ସୂଚନା: ମନ୍ଦିରଟି ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ କିଲୋମିଟର ଏବଂ ନୟାଗଡ଼ ସହରଠାରୁ ୧୪ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ଫଟୋ ଉଠାଇବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷେଧ ।